Hygiena® AlerTox® Sticks Crustacean KIT3036 – szybki test paskowy do wykrywania alergenu skorupiaków, 10 testów

AlerTox® Sticks Crustacean – jakościowa detekcja białek skorupiaków

Hygiena® AlerTox® Sticks Crustacean KIT3036 to szybki test immunochromatograficzny typu lateral flow przeznaczony do jakościowego wykrywania antygenów skorupiaków w żywności, wodzie płuczącej oraz na powierzchniach roboczych i elementach wyposażenia. Wynik testu jest oceniany wizualnie po 10 minutach, bez konieczności stosowania specjalistycznego czytnika.

Metoda wykorzystuje kombinację przeciwciał monoklonalnych skierowanych przeciwko tropomiozynie – jednemu z głównych białek alergennych mięśni skorupiaków. Producent wskazuje m.in. alergeny Met e 1 występujący u Metapenaeus ensis oraz Cra c 1 charakterystyczny dla Crangon crangon, a także homologiczne białka innych gatunków skorupiaków.

Aktualna instrukcja producenta określa granicę detekcji 10 ppm białka suszonej surowej krewetki, czyli 10 mg/kg lub 10 mg/L próbki, oraz zakres detekcji 10–100 000 ppm. Test może być wykorzystywany w laboratoriach kontroli jakości, działach QA/QC oraz zakładach przemysłu spożywczego jako element programu monitorowania alergenów i kontroli zanieczyszczeń krzyżowych.

Kluczowe cechy AlerTox® Sticks Crustacean

Szczegółowa specyfikacja techniczna

Zawartość zestawu AlerTox® Sticks Crustacean KIT3036

Materiały niewchodzące w skład zestawu

W zależności od rodzaju próbki mogą być wymagane dodatkowo: AlerTox® Polyphenol Additive ASY3213 dla próbek zawierających dużo polifenoli lub przeciwutleniaczy, np. czekolady 70% i kawy, a także młynek, moździerz lub inny system homogenizacji, nożyczki do pobierania próbek powierzchniowych oraz opcjonalnie waga cyfrowa o czułości 0,1 g. Mieszadło typu vortex jest zalecane, ale producent dopuszcza również intensywne mieszanie ręczne.

Zasada działania AlerTox® Sticks Crustacean

Test wykorzystuje immunochromatografię przepływu bocznego. Po ekstrakcji próbki białka skorupiaków obecne w materiale wiążą się ze swoistymi przeciwciałami i migrują kapilarnie wzdłuż membrany testowej.

Głównym celem immunologicznym jest tropomiozyna, konserwatywne białko mięśniowe występujące u różnych gatunków skorupiaków. Jeśli antygen znajduje się w próbce na poziomie umożliwiającym detekcję, w strefie testowej T pojawia się barwna linia. Linia kontrolna C potwierdza prawidłową migrację próbki oraz działanie paska.

Intensywność linii testowej może się zmieniać wraz ze składem próbki, ale nie jest bezpośrednio proporcjonalna do stężenia antygenu. AlerTox® Sticks Crustacean jest dlatego testem jakościowym, przeznaczonym do screeningu, a nie do ilościowego oznaczania zawartości alergenu.

Zastosowanie AlerTox® Sticks Crustacean

Kontrola surowców i produktów spożywczych

Test może być stosowany do szybkiej kontroli obecności białek skorupiaków w surowcach, półproduktach i produktach gotowych. Producent zwalidował metodę dla wybranych matryc, w tym produktów mlecznych, mięsa, ryb, żywności gotowej, mąk, przekąsek, kawy oraz czekolady 70%.

Kontrola wody płuczącej

AlerTox® Sticks Crustacean jest przeznaczony także do analizy wody po płukaniu naczyń, urządzeń technologicznych i elementów tnących. Badanie wody płuczącej może wspierać weryfikację skuteczności procesu czyszczenia po produkcji wykorzystującej skorupiaki.

Monitoring powierzchni produkcyjnych

Do zestawu dołączone są wymazówki umożliwiające kontrolę powierzchni roboczych oraz wyposażenia. Producent zaleca pobieranie wymazu z powierzchni co najmniej 16 cm² lub z linii o długości około 40 cm. Jeżeli geometria miejsca na to pozwala, preferowany jest powtarzalny obszar około 4 × 4 cm.

Kontrola zanieczyszczeń krzyżowych

Test może stanowić element programu zarządzania alergenami podczas kontroli po zmianie produktu, przezbrojeniu linii oraz zakończeniu procesu mycia. Wynik powinien być interpretowany razem z historią produkcji, oceną ryzyka oraz procedurami QA/QC obowiązującymi w zakładzie.

Inne szybkie metody do oznaczania alergenów znajdują się w kategorii testy do detekcji alergenów w żywności BestLabs. Test AlerTox® Sticks Crustacean dostępny jest również w kategorii testy do wykrywania pozostałych alergenów pokarmowych.

AlerTox® Sticks Crustacean w workflow kontroli alergenów

1. Zidentyfikuj punkt ryzyka związany z obecnością skorupiaków lub możliwością zanieczyszczenia krzyżowego.
2. Pobierz reprezentatywną próbkę żywności, cieczy technologicznej, wody płuczącej lub powierzchni.
3. Przeprowadź ekstrakcję z wykorzystaniem buforu dostarczonego w zestawie.
4. Wykonaj test immunochromatograficzny zgodnie z instrukcją producenta.
5. Odczekaj dokładnie 10 minut.
6. Oceń linię kontrolną i testową.
7. Udokumentuj wynik zgodnie z wewnętrzną procedurą QA/QC.
8. W przypadku wyniku dodatniego zastosuj działanie przewidziane w SOP, np. ponowne czyszczenie, ponowne badanie lub analizę potwierdzającą.

Sposób użycia – próbki żywności stałej

1. Przed rozpoczęciem badania doprowadź próbkę do temperatury 18–35°C.
2. Dokładnie rozdrobnij lub homogenizuj próbkę.
3. Umieść 1 g próbki w probówce z żółtą nakrętką.
4. Alternatywnie wykorzystaj dołączoną łyżeczkę zgodnie z tabelą producenta właściwą dla rodzaju produktu.
5. Jeżeli próbka zawiera dużą ilość polifenoli lub przeciwutleniaczy, zastosuj AlerTox® Polyphenol Additive zgodnie z instrukcją producenta.
6. Przelej całe 10 mL buforu ekstrakcyjnego z probówki z niebieską nakrętką do probówki z próbką.
7. Zachowaj niebieską nakrętkę do późniejszego odczytu.
8. Zamknij probówkę i mieszaj przez co najmniej 20 sekund na vortexie lub energicznie ręcznie.
9. Pozostaw próbkę na 2 minuty, aby cząstki stałe mogły opaść.
10. Małą pipetą napełnij niebieską nakrętkę supernatantem.
11. W przypadku próbki tłustej unikaj pobierania warstwy tłuszczowej.
12. Otwórz saszetkę i wyjmij pasek, trzymając go za niebieski koniec.
13. Umieść biały koniec paska w ekstrakcie.
14. Odczytaj wynik po 10 minutach.

Sposób użycia – próbki ciekłe i woda płucząca

1. Dokładnie wymieszaj próbkę, aby uzyskać reprezentatywną porcję.
2. Za pomocą dołączonej pipety przenieś 3 mL próbki do probówki z żółtą nakrętką.
3. Dodaj 3 mL buforu ekstrakcyjnego.
4. Jeżeli próbka zawiera dużo polifenoli lub przeciwutleniaczy, zastosuj odpowiedni dodatek zgodnie z instrukcją producenta.
5. Mieszaj przez co najmniej 20 sekund.
6. Jeżeli próbka jest mętna, pozostaw ją na około 2 minuty do sedymentacji lub odpowiednio przefiltruj.
7. Za pomocą małej pipety napełnij niebieską nakrętkę supernatantem.
8. Umieść biały koniec paska testowego w przygotowanym ekstrakcie.
9. Odczytaj wynik po 10 minutach.

Sposób użycia – kontrola powierzchni

1. Użyj czystej, nieużywanej wymazówki dostarczonej z zestawem.
2. Zwilż końcówkę wymazówki w buforze ekstrakcyjnym z probówki z niebieską nakrętką.
3. Wymazuj badaną powierzchnię ruchem zygzakowatym, jednocześnie obracając wymazówkę.
4. Pobierz próbkę z obszaru co najmniej 16 cm² lub z linii o długości około 40 cm.
5. Jeżeli to możliwe, wykorzystuj obszar około 4 × 4 cm i zachowuj powtarzalną technikę pobierania.
6. Umieść wymazówkę w probówce z żółtą nakrętką i przytnij jej trzonek nożyczkami.
7. Przelej całe 10 mL buforu ekstrakcyjnego do probówki.
8. Dociskaj końcówkę wymazówki do wewnętrznej ściany probówki w celu ułatwienia ekstrakcji.
9. Zamknij probówkę i mieszaj przez co najmniej 20 sekund.
10. Za pomocą małej pipety napełnij niebieską nakrętkę ekstraktem.
11. Umieść biały koniec paska testowego w przygotowanym roztworze.
12. Odczytaj wynik po 10 minutach.

Interpretacja wyniku

Intensywność linii testowej nie jest wiarygodną miarą stężenia alergenu. AlerTox® Sticks Crustacean jest testem jakościowym. Jeżeli wymagane jest oznaczenie ilościowe, producent wskazuje metodę AlerTox® ELISA Crustacean.

Ograniczenia metody i reakcje krzyżowe

Skorupiaki a ryby i mięczaki

AlerTox® Sticks Crustacean nie wykrywa antygenów ryb, mięczaków ani innych mięs. Ryby i skorupiaki stanowią odrębne cele analityczne i wymagają odpowiednich testów. Do detekcji białek rybnych można wykorzystać AlerTox® Sticks Fish.

Reakcje z innymi stawonogami

Ze względu na podobieństwo tropomiozyn AlerTox® Sticks Crustacean może wykrywać antygeny innych przedstawicieli typu Arthropoda, w tym owadów, roztoczy i pająków. Producent podaje jednak, że czułość wobec tych antygenów jest około 100–1000 razy niższa niż wobec krewetek i innych skorupiaków.

Zjawisko to może mieć znaczenie np. podczas badania mąk lub zbóż silnie zanieczyszczonych owadami. Wynik należy dlatego interpretować w odniesieniu do rodzaju matrycy oraz możliwych źródeł materiału biologicznego.

Wpływ tłuszczu

Producent wskazuje, że czułość testu zmniejsza się w środowisku bogatym w tłuszcz, np. w olejach lub kremach. Bardzo tłuste, lepkie lub gęste próbki mogą również migrować nieprawidłowo wzdłuż membrany i osłabiać linię testową lub kontrolną.

Oleje, w tym olej z kryla

Test został zaprojektowany do wykrywania białek i peptydów, a nie olejów. W przypadku produktów takich jak olej z kryla obecność wykrywalnego sygnału zależy od tego, czy po procesie technologicznym pozostały w produkcie resztki białka. Takie zastosowanie wymaga ostrożnej interpretacji i w razie potrzeby potwierdzenia inną metodą.

Efekt przeciążenia i hook effect

Aktualna instrukcja określa zakres detekcji na poziomie 10–100 000 ppm. Przy około 5 000–100 000 ppm może być obserwowane zmniejszenie intensywności sygnału wskutek przeciążenia testu. Przy stężeniach powyżej 250 000 ppm producent opisuje możliwość wystąpienia pełnego efektu hook i uzyskania wyniku fałszywie ujemnego.

Jeżeli istnieje podejrzenie wyniku fałszywie ujemnego spowodowanego bardzo wysokim stężeniem antygenu, badanie należy powtórzyć z odpowiednio rozcieńczoną próbką zgodnie z aktualną dokumentacją producenta.

Polifenole i przeciwutleniacze

Próbki zawierające dużo polifenoli lub substancji antyoksydacyjnych, w tym m.in. czekolada 70% i kawa, wymagają zastosowania AlerTox® Polyphenol Additive. Producent wskazuje również inne potencjalnie problematyczne matryce, takie jak jagody, włókno kukurydziane, kukurydza purpurowa, rośliny strączkowe, soja, herbata i wino; zastosowanie metody w takich próbkach wymaga właściwej walidacji.

Skorupiaki czy ryby – dobór właściwego testu

Skorupiaki i ryby są odrębnymi grupami alergenów, dlatego test dobrany do jednego z nich nie powinien być stosowany jako zamiennik testu przeznaczonego do drugiej grupy.

Pełny wybór testów lateral flow do kontroli alergenów można znaleźć w kategorii detekcja alergenów w żywności.

Kontrola alergenu skorupiaków w systemie jakości

AlerTox® Sticks Crustacean może być wykorzystywany w ramach wewnętrznych programów QA/QC i zarządzania alergenami. Producent określa obszar zastosowania produktu jako research and development, quality assurance oraz quality control pod nadzorem wykwalifikowanego personelu.

W praktyce test może wspierać procedury prowadzone w zakładach wykorzystujących HACCP, GMP, GHP, BRCGS, IFS Food lub inne systemy bezpieczeństwa żywności, jednak nie oznacza to automatycznie, że sam test posiada formalną certyfikację zgodności z tymi systemami.

Skorupiaki i produkty pochodne należą do alergenów objętych obowiązkiem deklarowania w Unii Europejskiej zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. Szybki test paskowy może wspierać monitoring wewnętrzny, ale nie zastępuje prawidłowego znakowania, analizy ryzyka ani kompleksowego programu zarządzania alergenami.

Szersze omówienie szybkich metod detekcji znajduje się w artykule BestLabs „Diagnostyka alergenów pokarmowych – jak skutecznie wykrywać zagrożenia w żywności?” oraz w materiale „Precyzyjna i szybka detekcja alergenów dzięki testom LFT”.

FAQ – AlerTox® Sticks Crustacean

Co wykrywa AlerTox® Sticks Crustacean?

Test wykrywa antygeny skorupiaków, wykorzystując przeciwciała przeciwko tropomiozynie – jednemu z głównych białek mięśniowych i alergenów tej grupy organizmów.

Jaka jest granica detekcji testu?

Aktualna instrukcja producenta podaje LOD 10 ppm białka suszonej surowej krewetki, czyli 10 mg/kg lub 10 mg/L próbki.

Czy AlerTox® Sticks Crustacean wykrywa również ryby i mięczaki?

Nie. Producent wskazuje, że test nie wykrywa antygenów ryb ani mięczaków. Dla ryb należy zastosować osobny, swoisty test.

Czy test może reagować z owadami lub roztoczami?

Tak. Ze względu na podobieństwo białek u stawonogów możliwa jest reakcja z antygenami owadów, roztoczy i pająków, ale producent określa czułość wobec tych antygenów jako około 100–1000 razy niższą niż dla skorupiaków.

Czy AlerTox® Sticks Crustacean można stosować do powierzchni?

Tak. Zestaw zawiera wymazówki i procedurę przeznaczoną do badania powierzchni. Producent zaleca pobranie próbki z obszaru co najmniej 16 cm² lub z linii o długości około 40 cm.

Czy wynik testu określa stężenie alergenu?

Nie. AlerTox® Sticks Crustacean jest testem jakościowym. Intensywność linii testowej nie powinna być wykorzystywana do oznaczania ilościowego zawartości antygenu.

Dobór testu do monitorowania alergenów skorupiaków

Hygiena® AlerTox® Sticks Crustacean KIT3036 umożliwia szybki screening białek skorupiaków w żywności, próbkach ciekłych, wodzie płuczącej i na powierzchniach produkcyjnych. LOD 10 ppm, wizualny odczyt po 10 minutach i brak konieczności stosowania specjalistycznego czytnika ułatwiają włączenie testu do rutynowej kontroli jakości. Podczas interpretacji wyników należy uwzględnić właściwości matrycy, możliwość reakcji krzyżowych z innymi stawonogami oraz ryzyko efektu hook przy bardzo wysokich stężeniach antygenu.