Łaźnie

Łaźnie laboratoryjne do kontroli temperatury i przygotowania próbek

Łaźnie laboratoryjne umożliwiają ogrzewanie, chłodzenie, wytrząsanie lub poddawanie próbek działaniu ultradźwięków w kontrolowanych warunkach. W zależności od konstrukcji urządzenie może wykorzystywać ciekłe medium termostatujące, wymienny blok grzewczy albo zjawisko kawitacji powstające w zbiorniku łaźni ultradźwiękowej.

Oferta BestLabs obejmuje łaźnie wodne, łaźnie z wytrząsaniem, łaźnie ultradźwiękowe, suche łaźnie blokowe, chłodnicze łaźnie cyrkulacyjne oraz przeznaczone do nich akcesoria. Dostępne są urządzenia Fisherbrand™ i Thermo Scientific™, różniące się pojemnością, zakresem temperatury, sposobem przekazywania ciepła i funkcjami dodatkowymi.

Dobór łaźni powinien wynikać z rodzaju procesu, wymaganej temperatury, liczby i formatu naczyń, potrzebnej stabilności temperaturowej oraz sposobu mieszania próbek. Łaźnia wodna, ultradźwiękowa i sucha nie są urządzeniami zamiennymi, mimo że każda z nich może być wykorzystywana na etapie przygotowania materiału do analizy.

Rodzaje łaźni dostępnych w BestLabs

Przed wyborem urządzenia należy określić, czy celem jest wyłącznie utrzymanie temperatury, jednoczesne mieszanie, chłodzenie poniżej temperatury otoczenia czy też oddziaływanie ultradźwięków. Od tego zależy właściwy rodzaj łaźni i jej wyposażenie.

Łaźnie wodne laboratoryjne

Łaźnie wodne wykorzystują wodę lub inne medium dopuszczone przez producenta do przekazywania ciepła do umieszczonych w komorze naczyń. Bezpośredni kontakt powierzchni naczynia z cieczą sprzyja równomiernemu ogrzewaniu próbek o różnych objętościach.

Urządzenia tego typu stosuje się między innymi do:

• inkubacji próbek w zamkniętych naczyniach,
• ogrzewania odczynników i roztworów,
• prowadzenia reakcji enzymatycznych i chemicznych,
• rozmrażania oraz kondycjonowania materiału,
• przygotowywania próbek do dalszych etapów analizy,
• utrzymywania określonej temperatury podczas kontroli jakości.

Fisherbrand™ Isotemp™ Deluxe 2 i 5 l

Do pracy z mniejszą liczbą naczyń przeznaczone są kompaktowe modele:

• Fisherbrand™ Isotemp™ Deluxe 2 l - niewielka łaźnia o temperaturze roboczej do 90°C,
• Fisherbrand™ Isotemp™ Deluxe 5 l - model o większej komorze i zakresie do 95°C.

Mała pojemność ogranicza ilość medium potrzebnego do pracy i może skracać czas jego ogrzewania. Jednocześnie przed zakupem należy sprawdzić, czy wymiary komory pozwalają prawidłowo rozmieścić wszystkie naczynia bez ograniczania cyrkulacji cieczy.

Thermo Scientific™ Precision™ 5, 10 i 20 l

Seria Thermo Scientific™ Precision™ obejmuje trzy pojemności:

• Thermo Scientific™ Precision™ 5 l,
• Thermo Scientific™ Precision™ 10 l,
• Thermo Scientific™ Precision™ 20 l.

Większa komora pozwala umieścić więcej naczyń lub próbki o większych wymiarach, ale wymaga również większej ilości medium i odpowiedniej przestrzeni na stanowisku. Pojemność nominalna nie określa samodzielnie rzeczywistej przestrzeni roboczej - należy uwzględnić wymiary wewnętrzne, wymagany poziom cieczy, statyw oraz pokrywę.

Łaźnie wodne z wytrząsaniem

Łaźnia wodna z wytrząsaniem łączy termostatowanie z kontrolowanym ruchem próbek. Może być stosowana w procedurach, w których oprócz stabilnej temperatury wymagane jest mieszanie, poprawa wymiany masy albo utrzymywanie składników zawiesiny w ruchu.

W BestLabs dostępne są modele o pojemności 15 l:

• Fisherbrand™ Isotemp™ łaźnia wodna z wytrząsaniem 15 l,
• Thermo Scientific™ Precision™ łaźnia wodna z wytrząsaniem 15 l.

Przy wyborze należy sprawdzić zakres prędkości, amplitudę ruchu, obciążenie platformy, sposób mocowania naczyń oraz wpływ liczby próbek na stabilność wytrząsania. Naczynia muszą być właściwie zamknięte i zabezpieczone przed przemieszczaniem, przewróceniem lub dostaniem się medium do wnętrza.

Funkcja wytrząsania nie zastępuje mieszadła w każdej metodzie. Wymagany rodzaj ruchu i prędkość powinny wynikać z procedury badawczej.

Łaźnie ultradźwiękowe Fisherbrand™ Elmasonic Select

Łaźnie ultradźwiękowe wytwarzają w cieczy fale akustyczne prowadzące do powstawania i zapadania się mikropęcherzyków. Zjawisko kawitacji ułatwia odrywanie zanieczyszczeń z powierzchni oraz z trudno dostępnych szczelin, kanałów i zagłębień.

W kategorii znajdują się:

• Fisherbrand™ Elmasonic Select 30 o pojemności roboczej 2,7 l,
• Fisherbrand™ Elmasonic Select 60 o pojemności roboczej 5,9 l.

Urządzenia pracują z częstotliwością nominalną 37 kHz i oferują tryby umożliwiające dostosowanie charakterystyki ultradźwięków do procesu. W zależności od programu mogą służyć do delikatnego lub intensywnego czyszczenia, równomiernego rozprowadzania pola ultradźwiękowego, pracy impulsowej i odgazowywania cieczy.

Zastosowanie ultradźwięków

• czyszczenie szkła i elementów laboratoryjnych,
• usuwanie zanieczyszczeń z niewielkich części i trudno dostępnych powierzchni,
• odgazowywanie roztworów,
• wspomaganie rozpuszczania i homogenizacji wybranych materiałów,
• przyspieszanie procesów, dla których metoda dopuszcza sonikację.

Nie każdy przedmiot i materiał może być bezpiecznie poddany działaniu kawitacji. Przed rozpoczęciem pracy należy ocenić odporność elementu, rodzaj cieczy procesowej, temperaturę, czas ekspozycji i możliwość uszkodzenia delikatnych powłok. Przedmiotów nie należy układać bezpośrednio na dnie zbiornika, jeżeli producent wymaga zastosowania kosza.

Suche łaźnie blokowe

Suche łaźnie blokowe przekazują ciepło przez metalowy blok z gniazdami dopasowanymi do określonych naczyń. Brak kąpieli wodnej ogranicza ryzyko rozlania, parowania medium i kontaktu naczyń z wodą.

Oferta obejmuje:

• Fisherbrand™ Isotemp™ suchą łaźnię na jeden blok,
• Fisherbrand™ Isotemp™ suchą łaźnię na dwa bloki.

Oba urządzenia umożliwiają stosowanie wymiennych bloków i pracę w zakresie do 130°C. Model dwublokowy zapewnia większą liczbę stanowisk lub pozwala jednocześnie zastosować dwa kompatybilne bloki.

Skuteczność przekazywania ciepła zależy od dopasowania naczynia do gniazda. Zbyt duży luz pomiędzy probówką a blokiem może wydłużać czas osiągania temperatury i pogarszać powtarzalność warunków pomiędzy próbkami.

Chłodnicza łaźnia cyrkulacyjna Thermo Scientific™ VersaCool™

Thermo Scientific™ VersaCool™ jest chłodniczą łaźnią cyrkulacyjną pracującą z ciekłym medium, mimo że w strukturze sklepu znajduje się w podkategorii łaźni suchych. Nie jest to klasyczna sucha łaźnia blokowa.

Urządzenie umożliwia regulację temperatury w zakresie od -20°C do +150°C, dzięki czemu może służyć zarówno do chłodzenia, jak i ogrzewania próbek. Cyrkulacja medium wspomaga wyrównywanie temperatury w przestrzeni roboczej, a szeroki zakres pozwala prowadzić procesy niedostępne dla standardowej łaźni wodnej.

Praca w temperaturach ujemnych lub znacznie przekraczających 100°C wymaga zastosowania odpowiedniego medium termostatującego. Należy uwzględnić jego temperaturę krzepnięcia, temperaturę zapłonu, lepkość, kompatybilność z układem i zalecenia producenta urządzenia.

Akcesoria do łaźni laboratoryjnych

Akcesoria do łaźni pozwalają dopasować urządzenie do stosowanych naczyń i sposobu prowadzenia procesu. Aktualna oferta obejmuje:

• wymienne bloki grzewcze do probówek i fiolek o określonej średnicy lub objętości,
• bloki na probówki 0,5, 1,5 i 2,0 ml,
• bloki z gniazdami o średnicy 16 lub 25 mm,
• statyw do probówek o średnicy 16 mm,
• pokrywy ze stali nierdzewnej do wybranych łaźni Thermo Scientific™ Precision™,
• aluminiowe kulki termiczne przeznaczone do kompatybilnych łaźni.

Jak dobrać blok grzewczy?

Blok należy dobierać na podstawie typu urządzenia, średnicy i kształtu naczynia, liczby potrzebnych stanowisk oraz dopuszczalnego zakresu temperatur. Sama deklarowana objętość probówki nie gwarantuje zgodności, ponieważ naczynia o tej samej pojemności mogą różnić się średnicą, kształtem dna i wysokością.

Pokrywy do łaźni wodnych

Pokrywa może ograniczać parowanie medium, straty ciepła i wpływ warunków otoczenia. Musi być przeznaczona do konkretnego modelu łaźni i zapewniać bezpieczne przeprowadzenie naczyń lub uchwytów, jeżeli wymaga tego procedura.

Kulki termiczne

Kulki mogą ograniczać parowanie i zastępować ciecz tylko w urządzeniach i procesach, dla których takie zastosowanie jest dopuszczone. Zmiana medium wpływa na szybkość przekazywania ciepła, jednorodność temperatury i czas stabilizacji. Nie należy zastępować wody kulkami bez oceny metody oraz zaleceń producenta.

Jak dobrać łaźnię laboratoryjną?

Przed zamówieniem urządzenia warto porównać:

• rodzaj procesu - ogrzewanie, chłodzenie, mieszanie, czyszczenie albo sonikacja,
• zakres temperatury i możliwość pracy poniżej temperatury otoczenia,
• stabilność i jednorodność temperatury,
• pojemność nominalną oraz rzeczywiste wymiary przestrzeni roboczej,
• liczbę, wielkość i rodzaj stosowanych naczyń,
• czas nagrzewania lub chłodzenia,
• rodzaj medium i jego dopuszczalny zakres pracy,
• funkcję wytrząsania i wymagany zakres prędkości,
• częstotliwość i tryby ultradźwięków, jeśli dotyczy,
• kompatybilne bloki, statywy, kosze i pokrywy,
• zabezpieczenia przed przegrzaniem, zbyt niskim poziomem cieczy lub suchobiegiem,
• sposób opróżniania i czyszczenia komory,
• możliwość rejestracji, monitorowania lub zdalnego przesyłania parametrów.

Rozdzielczość wyświetlacza nie jest równoznaczna z dokładnością ani jednorodnością temperatury. W procesach krytycznych należy sprawdzić wszystkie te parametry osobno i ustalić dopuszczalne tolerancje dla konkretnej metody.

Pojemność i wymiary przestrzeni roboczej

Pojemność łaźni należy dobierać do maksymalnego, a nie przeciętnego obciążenia stanowiska. Naczynia powinny być rozmieszczone tak, aby nie ograniczały cyrkulacji medium i nie dotykały elementów grzejnych, jeśli konstrukcja urządzenia tego nie dopuszcza.

Przy wyborze należy uwzględnić:

• średnicę i wysokość naczyń,
• wymaganą głębokość zanurzenia,
• minimalny i maksymalny poziom cieczy,
• miejsce zajmowane przez statyw lub platformę,
• odległości pomiędzy próbkami,
• przestrzeń niezbędną do założenia pokrywy.

Naczynie powinno być zanurzone na poziomie zapewniającym wymagany transfer ciepła, ale ciecz nie może przedostawać się do jego wnętrza. Zbyt wysoki poziom medium zwiększa ryzyko przelania po umieszczeniu pełnego zestawu próbek.

Medium robocze w łaźni

Wybór medium zależy od zakresu temperatury i konstrukcji urządzenia. W standardowych łaźniach wodnych stosuje się wodę o jakości zalecanej przez producenta. W układach pracujących poniżej 0°C albo powyżej temperatury wrzenia wody wymagane może być inne medium termostatujące.

Nie należy samodzielnie dodawać środków przeciwbakteryjnych, detergentów, alkoholi ani inhibitorów korozji bez potwierdzenia ich zgodności z urządzeniem. Nieodpowiedni preparat może uszkodzić zbiornik, uszczelnienia, pompę albo czujnik temperatury.

Poziom medium należy regularnie kontrolować, ponieważ parowanie zmienia warunki wymiany ciepła. Jeżeli urządzenie ma pracować bez nadzoru, konieczne jest przestrzeganie wymagań producenta dotyczących minimalnego poziomu cieczy i zabezpieczeń.

Czyszczenie i konserwacja łaźni

Regularne czyszczenie ogranicza powstawanie osadów, biofilmu, korozji i zanieczyszczeń mogących wpływać na działanie urządzenia. Częstotliwość wymiany medium powinna wynikać z intensywności pracy, rodzaju próbek oraz procedury obowiązującej w laboratorium.

1. Wyłącz urządzenie i poczekaj na osiągnięcie bezpiecznej temperatury.
2. Odłącz zasilanie zgodnie z instrukcją.
3. Usuń próbki, statywy i pozostałe wyposażenie.
4. Opróżnij komorę w sposób przewidziany przez producenta.
5. Umyj zbiornik środkiem zgodnym z materiałem wykonania.
6. Dokładnie usuń pozostałości preparatu.
7. Sprawdź stan komory, przewodów, uszczelek i czujników.
8. Uzupełnij właściwe medium i skontroluj działanie urządzenia.

W łaźni ultradźwiękowej należy dodatkowo kontrolować stan dna zbiornika. Uszkodzenia, wżery lub praca przy niewłaściwym poziomie cieczy mogą wpływać na działanie przetworników.

Kontrola, wzorcowanie i dokumentowanie temperatury

W laboratoriach pracujących zgodnie z GLP, GMP, ISO lub wewnętrznym systemem jakości urządzenie powinno być objęte odpowiednią procedurą nadzoru. Zakres kontroli zależy od znaczenia łaźni dla wiarygodności wyniku.

Procedura może obejmować:

• sprawdzenie wskazania temperatury względem przyrządu odniesienia,
• ocenę stabilności temperatury w czasie,
• mapowanie jednorodności w kilku punktach komory,
• kontrolę czasu osiągania zadanej temperatury,
• sprawdzenie alarmów i zabezpieczeń,
• rejestrację czyszczenia, przeglądów i napraw,
• ustalenie kryteriów dopuszczenia urządzenia do użytkowania.

Temperaturę procesu należy oceniać w warunkach odpowiadających rzeczywistej pracy, ponieważ obciążenie łaźni, liczba naczyń, pokrywa i temperatura początkowa próbek mogą wpływać na czas stabilizacji.

Zastosowanie łaźni laboratoryjnych

Łaźnie laboratoryjne znajdują zastosowanie w:

• laboratoriach mikrobiologicznych i biotechnologicznych,
• badaniach chemicznych i biochemicznych,
• kontroli jakości żywności i pasz,
• przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym,
• laboratoriach przemysłu mleczarskiego i rybnego,
• badaniach materiałowych i środowiskowych,
• laboratoriach klinicznych i diagnostycznych, zgodnie z przeznaczeniem urządzenia,
• działach badawczo-rozwojowych,
• kontroli surowców, półproduktów i wyrobów gotowych,
• czyszczeniu wyposażenia za pomocą ultradźwięków.

Konkretne zastosowanie musi być zgodne z instrukcją urządzenia i obowiązującą procedurą. Łaźnia nie zapewnia automatycznie warunków aseptycznych i nie zastępuje inkubatora, mieszadła ani myjni ultradźwiękowej, jeśli metoda wymaga parametrów niedostępnych w wybranym modelu.

Bezpieczna eksploatacja łaźni

• Nie uruchamiaj urządzenia bez wymaganego medium lub bloku.
• Kontroluj minimalny i maksymalny poziom cieczy.
• Stosuj wyłącznie medium dopuszczone przez producenta.
• Zabezpieczaj naczynia przed przewróceniem i rozszczelnieniem.
• Nie dotykaj gorącej komory, pokrywy ani bloków bez odpowiedniej ochrony.
• Nie stosuj łatwopalnych cieczy w urządzeniu, które nie jest do tego przeznaczone.
• Nie umieszczaj niekompatybilnych materiałów w łaźni ultradźwiękowej.
• Przed czyszczeniem odłącz zasilanie i poczekaj na bezpieczne schłodzenie.
• Rejestruj awarie, przekroczenia temperatury i odstępstwa od procedury.

W temperaturach wysokich występuje ryzyko oparzenia, a podczas pracy poniżej temperatury otoczenia może dochodzić do kondensacji wilgoci. Stanowisko powinno zapewniać stabilne ustawienie urządzenia, odpowiednią wentylację i bezpieczny dostęp do zasilania.

Pomoc w doborze łaźni laboratoryjnej

Jeżeli wybór zależy od zakresu temperatury, liczby próbek, rodzaju naczyń lub wymaganej funkcji dodatkowej, skontaktuj się z zespołem BestLabs. Specjalista pomoże porównać łaźnie wodne, suche, ultradźwiękowe, modele z wytrząsaniem, łaźnie chłodnicze oraz kompatybilne bloki i akcesoria.

Zakres temperatury, pojemność, stabilność, jednorodność i kompatybilność z akcesoriami różnią się pomiędzy modelami. Przed użyciem należy sprawdzić specyfikację urządzenia, instrukcję producenta i wymagania procedury laboratoryjnej.