Płytki petriego

Płytki Petriego do hodowli, posiewów i badań mikrobiologicznych

Płytki Petriego, nazywane również szalkami Petriego, są naczyniami laboratoryjnymi wykorzystywanymi do przygotowywania podłoży agarowych, wykonywania posiewów, izolowania drobnoustrojów oraz obserwacji wzrostu kolonii. Znajdują zastosowanie w laboratoriach mikrobiologicznych, zakładach kontroli jakości, przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i kosmetycznym, a także w badaniach wody, środowiska oraz materiału biologicznego.

Oferta BestLabs obejmuje płytki Petriego o średnicy 55, 90, 100 i 140 mm, warianty sterylne i aseptyczne, modele z żebrami wentylacyjnymi lub bez żeber oraz specjalistyczne płytki RODAC. W kategorii znajdują się również płytki 24- i 96-dołkowe, które należy dobierać do innych procedur niż klasyczne posiewy na szalkach Petriego.

Rodzaje płytek dostępnych w BestLabs

Klasyczne szalki Petriego z polistyrenu

Większość klasycznych płytek dostępnych w kategorii wykonano z przezroczystego polistyrenu. Materiał ten ułatwia ocenę wzrostu, morfologii i rozmieszczenia kolonii oraz umożliwia obserwację podłoża bez otwierania naczynia. Polistyrenowe płytki są przeznaczone do jednorazowego zastosowania zgodnie ze specyfikacją producenta.

Płytek z polistyrenu nie należy autoklawować. Po wykonaniu badania zużyte szalki i znajdujący się w nich materiał biologiczny powinny zostać zabezpieczone oraz zutylizowane zgodnie z procedurą laboratorium i zasadami postępowania z odpadami biologicznymi.

Płytki Petriego 55 mm

Płytki Petriego 55 mm zapewniają mniejszą powierzchnię roboczą niż standardowe szalki 90 mm. Mogą być wykorzystywane w procedurach, w których istotne jest ograniczenie objętości podłoża, oszczędność miejsca w inkubatorze lub zgodność z określonym wyposażeniem laboratoryjnym.

W ofercie dostępne są między innymi:

• Biolab - aseptyczne płytki Petriego 55 mm z 3 żebrami wentylacyjnymi,
• NOEX - aseptyczne płytki Petriego 55 mm z 3 żebrami wentylacyjnymi,
• Biolab - sterylne płytki Petriego 55 mm z 3 żebrami wentylacyjnymi.

Przed zakupem należy sprawdzić nie tylko średnicę, ale także wysokość szalki, status sterylności, liczbę sztuk w rękawie oraz kompatybilność z licznikiem kolonii, próbnikiem lub innym urządzeniem.

Płytki Petriego 90 mm

Płytki Petriego 90 mm są najczęściej wybieranym formatem do rutynowych posiewów powierzchniowych i wgłębnych. Mogą być stosowane podczas izolowania drobnoustrojów, oznaczania liczby jednostek tworzących kolonie, oceny morfologii kolonii oraz przygotowywania hodowli do dalszej identyfikacji.

W zależności od wymagań procedury można wybrać:

• NOEX - aseptyczne płytki 90 mm z 3 żebrami wentylacyjnymi,
• NOEX - aseptyczne płytki 90 mm bez żeber wentylacyjnych,
• Biolab - aseptyczne płytki 90 mm z 3 żebrami wentylacyjnymi,
• Biolab - aseptyczne płytki 90 mm bez żeber wentylacyjnych,
• NOEX - sterylne płytki 90 mm z 3 żebrami wentylacyjnymi,
• NOEX - sterylne płytki 90 mm bez żeber wentylacyjnych,
• NOEX - sterylne płytki 90 mm o wysokości 16,2 mm.

Różnica pomiędzy wysokością 14,2 a 16,2 mm może mieć znaczenie dla planowanej objętości pożywki, stabilności warstwy agaru i zgodności z wyposażeniem. Objętość podłoża należy ustalić na podstawie stosowanej metody, wymaganej grubości warstwy i instrukcji producenta.

Płytki Petriego 100 i 140 mm

Formaty o większej średnicy zapewniają większą powierzchnię roboczą. Mogą być wykorzystywane w procedurach wymagających rozprowadzenia próbki na rozległej powierzchni, obserwacji rozwoju większej liczby kolonii lub wykonania specjalistycznych hodowli.

• Nunc™ - sterylne płytki Petriego 100 × 15 mm są wykonane z polistyrenu i przeznaczone do procedur wymagających sterylnej szalki o średnicy 100 mm.
• Biolab - aseptyczne płytki Petriego 140 mm mają wysokość 14,2 mm i 3 żebra wentylacyjne.

Większa średnica nie oznacza automatycznie większej dokładności badania. Należy uwzględnić objętość próbki, oczekiwane zagęszczenie kolonii, pojemność inkubatora i możliwość prawidłowego odczytu całej powierzchni.

Płytki z żebrami i bez żeber wentylacyjnych

Płytki z żebrami wentylacyjnymi

Żebra wentylacyjne pełnią funkcję dystansów pomiędzy podstawą a wieczkiem płytki. Zwiększają wymianę powietrza wewnątrz naczynia, co może być korzystne dla mikroorganizmów wymagających warunków tlenowych. Większa wymiana powietrza może jednocześnie przyspieszać utratę wilgoci z podłoża, szczególnie podczas długiej inkubacji.

Płytki bez żeber wentylacyjnych

Płytki bez żeber zapewniają mniejszą szczelinę pomiędzy elementami szalki, dzięki czemu mogą ograniczać wysychanie agaru i wpływ środowiska zewnętrznego. Nie są jednak naczyniami hermetycznymi. Dobór konstrukcji powinien wynikać z wymagań mikroorganizmu, czasu inkubacji i obowiązującej metody badawczej.

Płytki sterylne a płytki aseptyczne

Określenia sterylna i aseptyczna nie są równoważne. Płytka sterylna została poddana określonemu przez producenta procesowi sterylizacji. Zachowuje deklarowany status wyłącznie w nieuszkodzonym opakowaniu i w terminie ważności.

Płytki aseptyczne są produkowane i pakowane w warunkach ograniczających zanieczyszczenie, ale określenie to nie stanowi automatycznie deklaracji sterylności. Wybór powinien uwzględniać czułość badania, wymagania normy, wewnętrzną procedurę SOP i rodzaj przygotowywanego podłoża.

Po otwarciu rękawa niewykorzystane płytki należy zabezpieczyć przed pyłem, wilgocią i kontaktem z otoczeniem. Sposób oraz dopuszczalny czas przechowywania otwartego opakowania powinny być określone w procedurze laboratorium.

Płytki RODAC do monitoringu powierzchni

Płytki RODAC mają konstrukcję umożliwiającą przygotowanie wypukłej powierzchni podłoża, którą można docisnąć do badanego miejsca. Są stosowane w metodach kontaktowych podczas monitorowania czystości blatów, urządzeń, ścian i innych równych powierzchni.

BD RODAC™ - sterylne płytki Petriego 65 mm są oferowane jako puste naczynia. Przed zastosowaniem wymagają przygotowania z odpowiednim podłożem zgodnie z przyjętą metodą. Nie należy ich utożsamiać z gotowymi płytkami odciskowymi zawierającymi fabrycznie przygotowaną pożywkę.

Metoda kontaktowa jest przeznaczona przede wszystkim do powierzchni płaskich. W przypadku elementów nieregularnych, szczelin i trudno dostępnych miejsc częściej wykorzystuje się odpowiednio dobrane wymazówki lub gąbki do pobierania próbek.

Mikropłytki 24- i 96-dołkowe

W kategorii znajdują się również mikropłytki wielodołkowe. Nie są one klasycznymi szalkami Petriego i nie stanowią ich bezpośredniego zamiennika. Umożliwiają równoległe prowadzenie wielu reakcji, hodowli lub oznaczeń w oddzielnych studzienkach.

• Fisherbrand™ - polipropylenowe płytki 96-dołkowe mają pojemność pojedynczego dołka do 500 µl.
• Greiner Bio-One - płaskodenne mikropłytki 96-dołkowe są oferowane jako wariant niesterylny.
• Thermo Scientific™ Nunclon™ Sphera™ - sterylne płytki 96-dołkowe z dnem U są przeznaczone do specjalistycznych hodowli komórkowych.
• Thermo Scientific™ Nunclon™ Sphera™ - sterylne płytki 24-dołkowe umożliwiają pracę z większą objętością hodowli w pojedynczej studzience.

Przy wyborze mikropłytki należy sprawdzić materiał, rodzaj powierzchni, kształt dna, pojemność roboczą studzienki, sterylność oraz zgodność z czytnikiem, pipetą wielokanałową lub automatycznym systemem dozującym.

Jak dobrać płytkę Petriego?

Dobór szalki powinien wynikać z przebiegu całej metody badawczej. Przed zakupem należy uwzględnić:

• średnicę płytki - 55, 65, 90, 100 albo 140 mm,
• wysokość naczynia i planowaną objętość podłoża,
• status sterylności lub aseptyczności,
• materiał wykonania - między innymi polistyren lub polipropylen,
• obecność żeber wentylacyjnych,
• oczekiwane wymagania tlenowe mikroorganizmów,
• czas i temperaturę inkubacji,
• ryzyko wysychania podłoża oraz powstawania kondensatu,
• rodzaj posiewu - powierzchniowy, wgłębny, redukcyjny lub kontaktowy,
• zgodność z licznikiem kolonii, próbnikiem powietrza i wyposażeniem inkubatora,
• liczbę sztuk w rękawie i opakowaniu zbiorczym,
• wymagania normy, instrukcji producenta i procedury SOP.

W przypadku oznaczeń ilościowych format płytki, rozcieńczenie próbki i objętość posiewu powinny umożliwiać uzyskanie kolonii nadających się do prawidłowego zliczenia. Kryteria akceptacji wyniku należy przyjąć zgodnie z zastosowaną metodą.

Zastosowanie płytek Petriego

Szalki Petriego laboratoryjne mogą być wykorzystywane podczas:

• przygotowywania płytek z podłożami mikrobiologicznymi,
• izolowania bakterii, drożdży i grzybów,
• wykonywania posiewów powierzchniowych i wgłębnych,
• oznaczania liczby jednostek tworzących kolonie - CFU,
• oceny morfologii oraz czystości hodowli,
• badania żywności, wody i próbek środowiskowych,
• kontroli czystości powierzchni produkcyjnych,
• monitoringu w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym,
• badań weterynaryjnych, biotechnologicznych i naukowych,
• oznaczania wrażliwości drobnoustrojów zgodnie z właściwą metodą,
• prowadzenia hodowli komórkowych na specjalistycznych mikropłytkach.

Sama płytka nie określa zakresu badania. O przydatności całego układu decydują również rodzaj podłoża, sposób przygotowania próbki, technika posiewu, warunki inkubacji oraz przyjęte kryteria interpretacji.

Wyposażenie do pracy z płytkami Petriego

Do przygotowania kompletnego stanowiska mikrobiologicznego można wykorzystać również:

• podłoża mikrobiologiczne w proszku do samodzielnego przygotowania,
• gotowe podłoża na płytkach Petriego,
• sterylne głaszczki w kształcie litery L do posiewu powierzchniowego,
• inkubatory laboratoryjne,
• liczniki kolonii do odczytu wyników,
• próbniki powietrza wykorzystujące kompatybilne płytki hodowlane.

Przed połączeniem płytki z urządzeniem należy potwierdzić zgodność jej średnicy, wysokości i konstrukcji z uchwytem lub komorą roboczą danego modelu.

Wiedza o płytkach Petriego i analizie mikrobiologicznej

Pomoc w doborze płytek Petriego

Jeżeli wybór zależy od stosowanej metody, rodzaju podłoża, objętości posiewu, warunków inkubacji lub kompatybilności z urządzeniem, skontaktuj się z zespołem BestLabs. Specjalista pomoże porównać płytki Petriego sterylne i aseptyczne, warianty wentylowane i niewentylowane, płytki RODAC oraz mikropłytki wielodołkowe.

Wymiary, materiał, sterylność, konstrukcja wieczka i sposób pakowania mogą różnić się pomiędzy produktami. Przed użyciem należy sprawdzić specyfikację konkretnej płytki, instrukcję producenta oraz wymagania stosowanej metody badawczej.