Hygiena® AlerTox® Sticks Soy PLUS KIT3097 – szybki test paskowy do wykrywania alergenu soi, 10 testów

AlerTox® Sticks Soy PLUS – jakościowa detekcja białek soi

Hygiena® AlerTox® Sticks Soy PLUS KIT3097 to szybki test immunochromatograficzny typu lateral flow przeznaczony do jakościowego wykrywania antygenu soi w żywności, próbkach ciekłych, wodzie płuczącej oraz na powierzchniach w środowisku produkcyjnym. Wynik jest oceniany wizualnie po 10 minutach, bez konieczności stosowania specjalistycznego czytnika.

Test wykorzystuje swoiste przeciwciała przeciwko β-konglicyninie (beta-conglycinin) – jednemu z istotnych białek soi. Dzięki temu może być stosowany przez laboratoria kontroli jakości, działy QA/QC oraz zakłady przemysłu spożywczego do monitorowania zanieczyszczeń krzyżowych, kontroli surowców i produktów oraz weryfikacji skuteczności procesów mycia.

Aktualna instrukcja producenta określa granicę detekcji na poziomie 1,5 ppm białka soi, czyli 1,5 mg/kg lub 1,5 mg/L próbki, oraz zakres detekcji 1,5–100 000 ppm. Dla suchej powierzchni badanej zwilżoną wymazówką producent podaje orientacyjny LOD około 0,15 µg białka soi/16 cm². AlerTox® Sticks Soy PLUS jest testem jakościowym – intensywność linii testowej nie służy do ilościowego oznaczania zawartości soi.

Kluczowe cechy AlerTox® Sticks Soy PLUS KIT3097

Specyfikacja techniczna

Zawartość zestawu AlerTox® Sticks Soy PLUS KIT3097

Materiały niewchodzące w skład zestawu

W zależności od rodzaju próbki potrzebne mogą być dodatkowo młynek, moździerz lub inny system homogenizacji, vortex lub wytrząsarka – zalecane, ale niewymagane – nożyczki podczas pobierania próbek powierzchniowych oraz opcjonalnie waga cyfrowa o czułości 0,1 g.

W przypadku złożonych próbek zawierających rośliny strączkowe lub pszenicę aktualna instrukcja producenta wymaga zastosowania AlerTox® Sticks Soy PLUS Extraction Additive ASY3223 dla wariantu KIT3097. Dodatek nie stanowi standardowego elementu zestawu i należy uwzględnić go przy planowaniu badań takich matryc.

Jak działa AlerTox® Sticks Soy PLUS?

AlerTox® Sticks Soy PLUS wykorzystuje immunochromatografię przepływu bocznego. Po ekstrakcji próbki białka soi obecne w materiale wiążą się ze swoistymi przeciwciałami, a następnie kompleksy migrują kapilarnie wzdłuż membrany testowej.

Przeciwciała zastosowane w teście są skierowane przeciwko β-konglicyninie. Jeśli antygen soi znajduje się w próbce na poziomie umożliwiającym detekcję, w obszarze testowym T pojawia się barwna linia. Pojawienie się linii kontrolnej C potwierdza prawidłową migrację i poprawne działanie paska.

Intensywność linii T może być różna, jednak nie jest bezpośrednio proporcjonalna do stężenia białka soi. Test należy więc interpretować jakościowo.

Zastosowanie AlerTox® Sticks Soy PLUS

Kontrola surowców i produktów spożywczych

Test może być wykorzystywany do szybkiej kontroli białek soi w surowcach, półproduktach i produktach gotowych. Producent zwalidował metodę dla wielu grup matryc, w tym preparatów dla niemowląt, produktów piekarniczych, napojów, zbóż, czekolady, produktów mlecznych, napojów bezmlecznych, batonów energetycznych, mąk, produktów mięsnych, makaronów, dressingów, sosów, koktajli, przekąsek, zup oraz produktów sojowych.

Kontrola wody płuczącej

AlerTox® Sticks Soy PLUS może być stosowany do badania wody po płukaniu urządzeń tnących, wyposażenia technologicznego i powierzchni. Umożliwia to wykorzystanie testu jako elementu weryfikacji skuteczności procesu czyszczenia po produkcji zawierającej soję.

Monitoring powierzchni produkcyjnych

Zestaw zawiera wymazówki przeznaczone do kontroli powierzchni roboczych oraz wyposażenia. Producent zaleca pobieranie próbki z powierzchni co najmniej 16 cm² lub z linii o długości około 40 cm. Jeżeli jest to możliwe, preferowany jest powtarzalny obszar około 4 × 4 cm.

Weryfikacja zanieczyszczeń krzyżowych

Test może wspierać zakładowy program zarządzania alergenami przy zmianach receptury, przezbrojeniu linii oraz po procesach czyszczenia. Wynik powinien być interpretowany razem z historią produkcji, analizą ryzyka i obowiązującymi procedurami QA/QC.

Inne szybkie testy do kontroli alergenów dostępne są w kategorii detekcja alergenów w żywności BestLabs oraz w kategorii testy do wykrywania pozostałych alergenów pokarmowych.

AlerTox® Sticks Soy PLUS w workflow kontroli alergenów

1. Zidentyfikuj punkt ryzyka związany z obecnością soi lub możliwością zanieczyszczenia krzyżowego.
2. Pobierz reprezentatywną próbkę żywności, cieczy technologicznej, wody płuczącej albo powierzchni.
3. Przygotuj próbkę zgodnie z procedurą właściwą dla jej rodzaju.
4. W przypadku złożonej matrycy zawierającej rośliny strączkowe lub pszenicę zastosuj AlerTox® Sticks Soy PLUS Extraction Additive.
5. Przeprowadź ekstrakcję i umieść pasek w przygotowanym ekstrakcie.
6. Odczekaj dokładnie 10 minut.
7. Oceń linię kontrolną C i linię testową T.
8. Udokumentuj wynik zgodnie z zakładową procedurą.
9. Jeżeli wynik jest dodatni, wykonaj działania przewidziane w SOP, np. ponowne czyszczenie, dodatkowe pobranie próbek lub badanie potwierdzające.

Sposób użycia – próbki żywności stałej

1. Rozdrobnij lub homogenizuj próbkę możliwie dokładnie.
2. Umieść 1 g próbki w probówce z żółtą nakrętką.
3. Alternatywnie zastosuj dołączoną łyżeczkę zgodnie z tabelą producenta: dla mąk i drobnych proszków oraz drobnych okruchów stosuje się po 2 łyżeczki, a dla mięsa, ryb i produktów peklowanych – 1 łyżeczkę.
4. Jeżeli próbka zawiera rośliny strączkowe lub pszenicę, dodaj 1 mL AlerTox® Sticks Soy PLUS Extraction Additive do probówki z niebieską nakrętką i delikatnie mieszaj przez co najmniej 15 sekund.
5. Przelej całą zawartość probówki z niebieską nakrętką do probówki z próbką – 10 mL buforu lub 11 mL po zastosowaniu dodatku.
6. Zachowaj niebieską nakrętkę – będzie wykorzystana podczas wykonywania testu.
7. Zamknij probówkę i mieszaj przez minimum 20 sekund na vortexie lub intensywnie ręcznie.
8. Pozostaw próbkę na 2 minuty, aby cząstki stałe mogły opaść.
9. Za pomocą małej pipety napełnij niebieską nakrętkę supernatantem.
10. W przypadku próbki wysokotłuszczowej unikaj pobierania warstwy tłuszczowej.
11. Wyjmij potrzebny pasek, trzymając go za niebieski koniec, i natychmiast zamknij pojemnik.
12. Umieść biały koniec paska w przygotowanym ekstrakcie.
13. Odczytaj wynik po 10 minutach.

Sposób użycia – próbki ciekłe i woda płucząca

1. Dokładnie wymieszaj próbkę, aby pobrana porcja była reprezentatywna.
2. Przenieś 3 mL próbki do probówki z żółtą nakrętką.
3. Dla gęstych próbek, takich jak jogurt lub sos, zastosuj ilość odpowiadającą tabeli producenta.
4. Dodaj 3 mL buforu ekstrakcyjnego.
5. Zachowaj niebieską nakrętkę do wykonania testu.
6. Mieszaj próbkę przez minimum 20 sekund.
7. Jeżeli próbka jest mętna, pozostaw ją na około 2 minuty do sedymentacji lub odpowiednio przefiltruj.
8. Za pomocą małej pipety napełnij niebieską nakrętkę supernatantem.
9. W próbkach wysokotłuszczowych unikaj pobierania warstwy tłuszczowej.
10. Umieść biały koniec paska w przygotowanym ekstrakcie.
11. Odczytaj wynik po 10 minutach.

Sposób użycia – kontrola powierzchni

1. Do każdej próbki zastosuj czystą, nieużywaną wymazówkę.
2. Zwilż końcówkę wymazówki w buforze ekstrakcyjnym znajdującym się w probówce z niebieską nakrętką.
3. Wymazuj badaną powierzchnię zdecydowanym ruchem zygzakowatym, jednocześnie obracając wymazówkę.
4. Pobierz próbkę z obszaru co najmniej 16 cm² albo z linii o długości około 40 cm.
5. Jeżeli jest to możliwe, stosuj powtarzalne pole około 4 × 4 cm.
6. Umieść wymazówkę w probówce z żółtą nakrętką i przytnij trzonek nożyczkami.
7. Przelej do probówki całe 10 mL buforu ekstrakcyjnego.
8. Dociśnij końcówkę wymazówki do wewnętrznej ścianki probówki, aby ułatwić ekstrakcję materiału.
9. Zamknij probówkę i mieszaj przez co najmniej 20 sekund.
10. Za pomocą małej pipety napełnij niebieską nakrętkę ekstraktem.
11. Umieść biały koniec paska testowego w przygotowanym roztworze.
12. Odczytaj wynik po 10 minutach.

Interpretacja wyniku AlerTox® Sticks Soy PLUS

Intensywność linii testowej może się zmieniać, jednak nie jest wiarygodnym wskaźnikiem ilości białka soi. AlerTox® Sticks Soy PLUS jest testem jakościowym przeznaczonym do screeningu w ramach wewnętrznej kontroli jakości.

Najważniejsze ograniczenia AlerTox® Sticks Soy PLUS

Test nie wykrywa lecytyny sojowej

AlerTox® Sticks Soy PLUS został zaprojektowany do wykrywania białek i peptydów soi. Nie wykrywa fosfolipidów, takich jak lecytyna sojowa. Obecność samej lecytyny nie jest więc właściwym celem analitycznym dla tego testu.

Hydrolizowane sosy sojowe

Producent wskazuje, że test nie wykrywa pozostałości białka soi w sosach sojowych otrzymywanych w procesie naturalnej degradacji enzymatycznej ani w wyniku hydrolizy kwasowej. Wynika to z degradacji białek do fragmentów, które nie są odpowiednio rozpoznawane przez zastosowane przeciwciała.

Jednocześnie producent podaje, że test może dawać wynik dodatni w mniej zhydrolizowanych napojach sojowych.

Przetworzone białka soi

Czułość może znacząco spadać w silnie przetworzonych próbkach, np. teksturowanym białku sojowym. Obróbka technologiczna może zmieniać strukturę docelowych białek i ograniczać ich dostępność immunologiczną.

Wpływ temperatury

Producent wskazuje, że gotowanie i ogrzewanie mogą obniżać czułość testu. Zestaw nie jest odpowiedni do żywności poddanej sterylizacji w temperaturze około 120°C przez ponad 1 godzinę.

Wpływ tłuszczu

Czułość może ulegać obniżeniu w środowisku bogatym w tłuszcz, np. w obecności oleju lub kremów. Bardzo tłuste próbki mogą również nieprawidłowo migrować przez membranę chromatograficzną.

Niskie pH

W przypadku produktów o bardzo niskim pH możliwe są wyniki nieważne. Producent podaje jako przykład ocet i zaleca przed badaniem doprowadzenie takiej próbki do zakresu pH 4–10.

Bardzo lepkie i gęste próbki

Próbki o wysokiej lepkości, dużej gęstości lub zawartości tłuszczu mogą nieprawidłowo migrować przez membranę, powodując osłabienie albo zanik linii testowej lub kontrolnej. Takie materiały mogą wymagać większego rozcieńczenia, co jednocześnie wpływa na efektywny LOD.

Surowe skorupiaki

Aktualna instrukcja producenta wskazuje, że test nie jest odpowiedni do badania surowych skorupiaków. Taką matrycę należy wyłączyć z rutynowych zastosowań bez dodatkowej walidacji.

Swoistość – reakcje z innymi roślinami strączkowymi

Mimo że soja należy do rodziny Fabaceae, producent wskazuje, że AlerTox® Sticks Soy PLUS nie wykrywa antygenów wybranych pokrewnych roślin strączkowych, w tym:

• grochu,
• białej fasoli,
• ciecierzycy,
• orzeszka ziemnego,
• soczewicy,
• łubinu.

Do wykrywania orzeszka ziemnego należy stosować swoisty test AlerTox® Sticks Peanut KIT3094.

Jednocześnie obecność roślin strączkowych lub pszenicy w złożonej matrycy może wpływać na proces ekstrakcji, dlatego aktualna instrukcja wymaga dla takich próbek zastosowania dedykowanego dodatku ekstrakcyjnego Soy PLUS.

AlerTox® Sticks Soy PLUS a SENSIStrip® Total Soy

Alternatywnym rozwiązaniem do kontroli białek soi jest SENSIStrip® Total Soy firmy Gold Standard Diagnostics. Oba produkty wykorzystują technologię lateral flow, jednak różnią się konstrukcją zestawu, procedurą i parametrami analitycznymi.

Przy wyborze metody należy uwzględnić rodzaj matrycy, obróbkę technologiczną, oczekiwaną czułość oraz sposób dokumentowania wyników. Szczególnie istotne jest rozpoznanie, czy w analizowanym produkcie białka soi nie zostały silnie zhydrolizowane lub zmienione termicznie.

Więcej informacji o alternatywnej metodzie można znaleźć w artykule BestLabs „Kontrola obecności białek soi w przemyśle spożywczym – test SENSIStrip Total Soy”.

Kontrola soi w systemie zarządzania alergenami

Soja i produkty pochodne należą do grup alergenów objętych obowiązkiem deklarowania w Unii Europejskiej zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. Zakładowy monitoring może obejmować kontrolę surowców, półproduktów, produktów gotowych, wody płuczącej oraz powierzchni po procesie czyszczenia.

AlerTox® Sticks Soy PLUS może wspierać działania realizowane w ramach HACCP, GHP, GMP, BRCGS, IFS Food lub innych systemów jakości, jednak samo użycie testu nie oznacza formalnej certyfikacji zgodności produktu z danym systemem.

Producent określa zastosowanie produktu jako research and development, quality assurance oraz quality control pod nadzorem odpowiednio wykwalifikowanego personelu. Dane z testu powinny być wykorzystywane razem z regularnym programem zapewnienia jakości i nie powinny stanowić jedynej podstawy do zwolnienia produktu do konsumpcji.

FAQ – AlerTox® Sticks Soy PLUS

Jaka jest granica detekcji AlerTox® Sticks Soy PLUS?

Aktualna instrukcja Hygiena podaje LOD 1,5 ppm białka soi, czyli 1,5 mg/kg lub 1,5 mg/L próbki. Zakres detekcji wynosi 1,5–100 000 ppm.

Jakie białko wykrywa AlerTox® Sticks Soy PLUS?

Test wykorzystuje przeciwciała swoiste dla β-konglicyniny (beta-conglycinin), jednego z białek występujących w soi.

Czy test wykrywa lecytynę sojową?

Nie. AlerTox® Sticks Soy PLUS jest przeznaczony do wykrywania białek i peptydów, a nie fosfolipidów takich jak lecytyna sojowa.

Czy test wykrywa soję w sosie sojowym?

Nie należy zakładać, że tak. Producent wskazuje, że test nie wykrywa pozostałości białka w sosach sojowych poddanych naturalnej degradacji enzymatycznej lub hydrolizie kwasowej. Mniej zhydrolizowane napoje sojowe mogą natomiast dawać wynik dodatni.

Kiedy potrzebny jest Soy PLUS Extraction Additive?

Aktualna instrukcja producenta wymaga zastosowania dodatku ekstrakcyjnego w złożonych próbkach zawierających rośliny strączkowe lub pszenicę. Dla zestawu 10-testowego odpowiednim produktem jest ASY3223.

Czy AlerTox® Sticks Soy PLUS jest testem półilościowym?

Nie. Aktualna instrukcja Hygiena określa go jako test jakościowy. Intensywność linii testowej nie służy do określania stężenia białka soi.

Dobór testu do monitorowania alergenu soi

Hygiena® AlerTox® Sticks Soy PLUS KIT3097 umożliwia jakościowy screening białka soi w żywności, wodzie płuczącej i na powierzchniach. LOD 1,5 ppm, wizualny odczyt po 10 minutach oraz brak konieczności stosowania specjalistycznego czytnika ułatwiają wykorzystanie testu w rutynowej kontroli QA/QC. Przy kwalifikowaniu metody do konkretnego zastosowania należy jednak szczególnie uwzględnić stopień przetworzenia białka soi, wpływ ogrzewania i tłuszczu, pH matrycy oraz konieczność zastosowania dodatku ekstrakcyjnego w złożonych próbkach zawierających rośliny strączkowe lub pszenicę.